Κανονικά, στον ανθρώπινο οργανισμό, νέα κύτταρα σχηματίζονται μόνο για να αντικαταστήσουν παλαιά ή κατεστραμμένα κύτταρα. Όταν τα κύτταρα πολλαπλασιάζονται αφύσικα, τότε μπορεί να συσσωρευτούν και να σχηματίσουν μία μάζα, η οποία ονομάζεται όγκος.
Τι Είναι Ο Όγκος Σπονδυλικής Στήλης;
Ο όγκος σπονδυλικής στήλης είναι μία ανώμαλη συσσώρευση (ανάπτυξη) κυττάρων σε οποιοδήποτε σημείο της, από τον αυχένα μέχρι το ιερό οστό, και μπορεί να αφορά στο σύνολο των δομών πού τη συγκροτούν . Ένας όγκος στη σπονδυλική στήλη μπορεί επομένως να ξεκινά από τους σπονδύλους (οστά ) ,από τα περιβλήματα του νωτιαίου σωλήνα (μήνιγγες ) είτε τέλος από το νωτιαίο μυελού ή /και τις νευρικές ρίζες .
Δύο είναι οι βασικοί τύποι όγκων στην σπονδυλική στήλη:
- Πρωτοπαθείς όγκοι (αρχόμενοι από τον νωτιαίο μυελό)
- Μεταστατικοί/δευτεροπαθείς όγκοι (μεταστάσεις καρκίνου από άλλα μέρη του σώματος)
Οι όγκοι της σπονδυλικής στήλης αποτελούν το 15% των όγκων του κεντρικού νευρικού συστήματος. Συνήθως οι πρωτοπαθείς όγκοι της σπονδυλικής στήλης είναι καλοήθεις (αντίθετα από τους πρωτοπαθείς ενδοκρανιακούς όγκους).
Ταξινόμηση
Πρωτοπαθείς Και Δευτεροπαθείς
Οι όγκοι της σπονδυλικής στήλης χωρίζονται σε πρωτοπαθείς και δευτεροπαθείς (μεταστατικούς).
Πρωτοπαθείς Όγκοι Της Σπονδυλικής Στήλης
Οι πρωτοπαθείς όγκοι μπορεί να είναι καλοήθεις ή κακοήθεις. Συνήθεις τύποι όγκων της σπονδυλικής στήλης είναι τα:
- Γλοιώματα
- Μηνιγγιώματα
- Νευρινώματα
- Λιπώματα
Δευτεροπαθείς Όγκοι Της Σπονδυλικής Στήλης
Οι δευτεροπαθείς/μεταστατικοί όγκοι της σπονδυλικής στήλης είναι εξ ορισμού κακοήθεις.
Συνήθως πρόκειται για μεταστάσεις από καρκίνο του πνεύμονα, του μαστού, του προστάτη και των νεφρών. Επίσης, αιματολογικές κακοήθειες όπως το πολλαπλούν μυέλωμα, τα πλασματοκυττώματα και τα λεμφώματα μπορούν να επηρεάσουν τη σπονδυλική στήλη.
Εξωσκληρίδιοι, Ενδοσκληρίδιοι Εξωμυελικοί Και Ενδομυελικοί Όγκοι
Οι όγκοι της σπονδυλικής στήλης ταξινομούνται ανάλογα με την ανατομική σχέση με τον νωτιαίο μυελό σε τρεις κατηγορίες.
Εξωσκληρίδιοι Όγκοι
Οι εξωσκληρίδιοι όγκοι αποτελούν την πιο συνηθισμένη μορφή όγκων της σπονδυλικής στήλης. Οι επισκληρίδιοι όγκοι σχηματίζονται μέσα στη σπονδυλική στήλη, συχνά στον επισκληρίδιο χώρο (στην περιοχή που περιβάλλει την εξωτερική μεμβράνη, η οποία προστατεύει τον νωτιαίο μυελό). Μπορεί να περιλαμβάνουν τους σπονδύλους και συνήθως δεν επηρεάζουν τον νωτιαίο μυελό.
Οι πιο συχνοί εξωσκληρίδιοι όγκοι είναι οι μεταστάσεις από έναν πρωτοπαθή όγκο σε άλλη περιοχή του σώματος. Οι πρωτοπαθείς εξωσκληρίδιοι όγκοι, που αναπτύσσονται από τα ίδια τα οστά της σπονδυλικής στήλης είναι πιο σπάνιοι. Μπορεί να είναι είτε καλοήθεις (οστεοειδή οστεώματα, σπονδυλικά αιμαγγειώματα) είτε κακοήθεις (οστεοσάρκωμα, σάρκωμα Ewing, πολλαπλούν μυέλωμα).
Ενδοσκληρίδιοι Εξωμυελικοί Όγκοι
Οι ενδοσκληρίδιοι εξωμυελικοί όγκοι αναπτύσσονται είτε από τα κύτταρα της μήνιγγας που περιβάλλει τον νωτιαίο μυελό (μηνιγγιώματα) είτε από το περίβλημα των ριζών των νεύρων που εξέρχονται από τον νωτιαίο μυελό (νευρινώματα και νευροϊνώματα), ή ακόμα από τα κύτταρα του τελικού νηματίου (επενδυμώματα).
Ενδομυελικοί Όγκοι
Οι ενδομυελικοί όγκοι (όγκοι μέσα στο νωτιαίο μυελό) άρχονται από τη γλοία, δηλαδή τα στηρικτικά κύτταρα του νωτιαίου μυελού. Οι ενδομυελικοί όγκοι μπορεί να είναι είτε καλοήθεις είτε κακοήθεις και συνήθως είναι πρωτοπαθείς. Τις περισσότερες φορές πρόκειται για αστροκυτώματα, τα οποία παρουσιάζονται συνήθως σε νεαρές ηλικίες ή επενδυμώματα τα οποία παρουσιάζονται κυρίως σε ενήλικες.
Οι ενδομυελικές μεταστάσεις είναι ιδιαίτερα σπάνιες, αλλά είναι δυνατόν να αποτελούν δευτεροπαθείς εστίες αντίστοιχων όγκων του εγκεφάλου, που μεταφέρονται στον νωτιαίο μυελό μέσω του εγκεφαλονωτιαίου υγρού.
Ποια Είναι Τα Πιο Συνήθη Συμπτώματα Του Όγκου Στη Σπονδυλική Στήλη;
Τα συμπτώματα δημιουργούνται συνήθως από την πίεση που ασκούν στις φυσιολογικές νευρικές δομές. Το κύριο σύμπτωμα είναι ο πόνος. Ανάλογα με τη θέση και τον τύπο του όγκου, υπάρχουν και άλλα συμπτώματα που οφείλονται στην παρεκτόπιση ή στην προσβολή των νευρικών δομών, των σπονδύλων και των αγγείων.
Τα πιο συνήθη συμπτώματα του όγκου στη σπονδυλική στήλη είναι τα παρακάτω:
- Έντονος, συνεχής πόνος στην πλάτη, στη μέση, στον αυχένα που επιδεινώνεται με την κατάκλιση, κρατάει ξύπνιο τον ασθενή τις νύχτες ή είναι έντονος όταν σηκωθεί ο ασθενής από το κρεβάτι
- Αδυναμία ή παράλυση στα χέρια, τα πόδια ή άλλα μέρη του σώματος, ανάλογα με τη θέση του όγκου
- Δυσχέρεια βάδισης
- Αστάθεια του κορμού
- Μείωση της ευαισθησίας στον πόνο, τη θερμότητα και το κρύο
- Απώλεια ελέγχου της ουροδόχου κύστης και/ή του εντέρου
Διάγνωση
Οι όγκοι σπονδυλικής στήλης και νωτιαίου μυελού μπορεί μερικές φορές να μην διαγνωστούν άμεσα, καθώς τα συμπτώματά τους είναι παρόμοια με άλλων ασθενειών, όπως τραυματισμοί και κήλες.
Η μαγνητική τομογραφία, που προσφέρει εξαιρετικά υψηλή ανάλυση των ανατομικών δομών της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού είναι η ενδεδειγμένη εξέταση για τη διάγνωση των όγκων της σπονδυλικής στήλης και δείχνει την ακριβή θέση, τη μορφή και την έκταση του όγκου. Η αξονική τομογραφία χρειάζεται για τον προσδιορισμό της διήθησης των οστών της σπονδυλικής στήλης (των σπονδύλων).
Η καθοδηγούμενη λήψη βιοψίας μέσω ακτινοσκόπησης ή αξονικής τομογραφίας είναι μία ελάχιστα επεμβατική τεχνική που προσφέρει ιστολογική ταυτοποίηση των όγκων, κυρίως των σπονδύλων.
Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται οσφυονωτιαία παρακέντηση για να εξεταστεί το εγκεφαλονωτιαίο υγρό.
Στους μεταστατικούς όγκους χρειάζεται συνεργασία με τον ογκολόγο ώστε να γίνει περαιτέρω αιματολογικός και ακτινολογικός έλεγχος (αξονική/μαγνητική τομογραφία, σπινθηρογράφημα οστών, PET CT).
Η έγκαιρη διάγνωση και ο σχεδιασμός του κατάλληλου θεραπευτικού πλάνου συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενή και μπορούν να αυξήσουν το προσδόκιμο ζωής.
Αντιμετώπιση
Η αφαίρεση του όγκου αποτελεί στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, την ενδεδειγμένη αντιμετώπιση.
Ο νευροχειρουργός συνεργάζεται στενά με τον θεράποντα ογκολόγο, λαμβάνει υπόψιν τη θέση του όγκου, το μέγεθός του, τη νευρολογική εικόνα του ασθενή, το ιστορικό του, την πιθανή ύπαρξη όγκων σε άλλα σημεία του σώματος, τα συμπτώματα και τη γενικότερη κλινική του εικόνα.
Τα οφέλη του χειρουργείου αφαίρεσης όγκου από τη σπονδυλική στήλη είναι πολλαπλά και περιλαμβάνουν την ακριβή διάγνωση του όγκου (ώστε να προσδιοριστεί εάν χρειάζεται περαιτέρω θεραπεία), η μείωση του πόνου, η σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης και φυσικά η βελτίωση της καθημερινότητας του ασθενή. Στους κακοήθεις όγκους μπορεί να χρειαστεί και χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία.
Κάθε περίπτωση ασθενή είναι διαφορετική. Η ομάδα μας εξατομικεύει τη χειρουργική αντιμετώπιση του όγκου στη σπονδυλική στήλη, βάσει πάντα των διεθνών πρωτοκόλλων και σε συνεργασία με ογκολόγους και ακτινοθεραπευτές παρέχει ολιστική αντιμετώπιση του προβλήματος.
Ο Νευροχειρουργός Ευστάθιος Σαμαράς είναι Διευθυντής Νευροχειρουργός στην Κλινική Σπονδυλικής Στήλης και Μεγάλων Αρθρώσεων του Metropolitan General Αθηνών με χειρουργική παρουσία για περισσότερα από 15 έτη. Επικοινωνήστε μαζί του τηλεφωνικά ή συμπληρώνοντας τη φόρμα επικοινωνίας και κλείστε ραντεβού στο Metropolitan General στην Αθήνα (Χολαργό), στο ιδιωτικό του ιατρείο στη Χαλκίδα ή την Ιστιαία για την απαραίτητη διάγνωση και τον σχεδιασμό της κατάλληλης θεραπείας για εσάς!
Άλλες Παθήσεις Σπονδυλικής Στήλης
Πιστεύω ότι ο κάθε άνθρωπος είναι ξεχωριστός, μοναδικός και ότι για κάθε ασθενή η ιδανική θεραπεία είναι απόλυτα εξατομικευμένη. Είμαι στη διάθεσή σας.