Γλοίωμα Εγκεφάλου

Τύποι γλοιωμάτων

Το γλοίωμα στο κεφάλι διακρίνεται αναλόγως των κυττάρων της γλοίας.

Αστροκυττώματα

Τα αστροκυττώματα είναι η πιο συχνή μορφή γλοιώματος, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 50% των πρωτοπαθών όγκων εγκεφάλου και νωτιαίου μυελού. Εμφανίζονται συνήθως στον εγκεφαλικό φλοιό, την παρεγκεφαλίδα και την περιοχή του εγκεφαλικού στελέχους, ενώ η παρουσία τους στη βάση του εγκεφάλου παρατηρείται κυρίως σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες. Προέρχονται από τα αστροκύτταρα, εμφανίζονται σε κάθε ηλικία και ποικίλλουν σε κακοήθεια ανάλογα με την ηλικία των ασθενών.

Επενδυμώματα

Το επενδύμωμα είναι γλοίωμα που προέρχεται από τα επενδυματικά κύτταρα, τα οποία καλύπτουν το κοιλιακό σύστημα του εγκεφάλου. Αναπτύσσεται κυρίως στο τοίχωμα των εγκεφαλικών κοιλιών ή στον νωτιαίο μυελό. Αντιπροσωπεύει το 2-3% των εγκεφαλικών όγκων, συχνά είναι χαμηλής κακοήθειας, εμφανίζεται κυρίως σε παιδιά κοντά στην παρεγκεφαλίδα και μπορεί να προκαλέσει αυξημένη ενδοκράνια πίεση εμποδίζοντας  τη ροή ή αυξάνοντας την παραγωγή   του εγκεφαλονωτιαίου υγρού.

Ολιγοδενδρογλοιώματα

Το ολιγοδενδρογλοίωμα είναι γλοίωμα που προέρχεται από τα ολιγοδενδροκύτταρα, που είναι υπεύθυνα για τον σχηματισμό της μυελίνης των νευρικών ινών. Εμφανίζεται κυρίως σε μέσης ηλικίας άτομα και σπάνια σε παιδιά. Ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του, ταξινομείται σε βαθμού II ή III, με τον III τύπο να ονομάζεται αναπλαστικό ολιγοδενδρογλοίωμα.

Πολύμορφο Γλοιοβλάστωμα Εγκεφάλου (GBM)

Βαθμοί Ταξινόμησης

Τα γλοιώματα ταξινομούνται σύμφωνα με τον βαθμό κακοήθειας, από το I έως το IV, βάσει των ιστολογικών χαρακτηριστικών τους:

• Βαθμός I: Όγκοι χαμηλής κακοήθειας, συνήθως αργής ανάπτυξης και με καλή πρόγνωση.
• Βαθμός II: Χαμηλής έως μέτριας κακοήθειας, με πιθανότητα εξέλιξης σε υψηλότερο βαθμό.
• Βαθμός III (αναπλαστικό): Όγκοι μέτριας έως υψηλής κακοήθειας, με ταχύτερη ανάπτυξη και αυξημένο κίνδυνο υποτροπής.
• Βαθμός IV (πολύμορφο γλοιοβλάστωμα): Η πιο επιθετική μορφή, με έντονα διηθητική συμπεριφορά.

Η έγκαιρη διάγνωση και εξατομικευμένη θεραπεία όταν ο όγκος βρίσκεται σε αρχικά στάδια επηρεάζουν σημαντικά τόσο την ποιότητα όσο και το προσδόκιμο ζωής των ασθενών.

Ποια Συμπτώματα Παρουσιάζει Το Γλοίωμα Εγκεφάλου;

Όσον αφορά τη συμπτωματολογία των γλοιωμάτων στο κεφάλι, μερικά είναι ασυμπτωματικά. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις, λόγω της πίεσης η οποία ασκείται στον εγκέφαλο εξαιτίας τους, συχνά εμφανίζονται συμπτώματα όπως τα παρακάτω:

• Πονοκέφαλοι (κεφαλαλγίες) μεγαλύτερης έντασης κατά τις πρωινές ώρες και ικανοί να ξυπνούν τον ασθενή ενώ κοιμάται
• Αδυναμία στα χέρια ή τα πόδια
• Κρίσεις επιληψίας
• Διαταραχές στην όραση (μείωση όρασης, διπλωπία, θόλωση, περιορισμός των οπτικών πεδίων)
• Αλλαγές στη συμπεριφορά και την προσωπικότητα
• Ναυτία, έμετος
• Μουδιάσματα (αιμωδίες)

Σε Τι Οφείλεται Το Γλοίωμα Στο Κεφάλι;

Ο υπέρμετρος πολλαπλασιασμός των κυττάρων της γλοίας αποτελεί την αιτία εμφάνισης των γλοιωμάτων. Ωστόσο, ο λόγος για τον οποίο πολλαπλασιάζονται τα κύτταρα αυτά παραμένει άγνωστος. Ορισμένοι παράγοντες κινδύνου, όπως οι παρακάτω, φαίνεται πως συνδέονται με την ανάπτυξη των γλοιωμάτων:

• Ακτινοβολία, κυρίως η ιονίζουσα
• Νευροϊνωμάτωση (ασθένεια του Von Recklinghausen), νόσος Li-Fraumeni, οζώδης σκλήρυνση (νόσος του Bourneville) και άλλες σπάνιες συγγενείς παθήσεις

Διάγνωση

Προκειμένου να πραγματοποιηθεί η διάγνωση, ο χειρουργός λαμβάνει το ιατρικό ιστορικό του ασθενή και προχωρά σε κλινική εξέταση. Θα ακολουθήσει αξονική και μαγνητική τομογραφία. Η μαγνητική φασματοσκοπία αποτελεί μια σύγχρονη διαγνωστική εξέταση, μια ειδική μαγνητική, η οποία μπορεί να δώσει επιπλέον πληροφορίες. Τέλος, διενεργείται βιοψία, ιστολογική και μοριακή εξέταση για την επιβεβαίωση της αρχικής διάγνωσης.

Θεραπεία & Αντιμετώπιση Γλοιώματος

Η θεραπεία ενός γλοιώματος εξαρτάται από τον τύπο του, τον βαθμό κακοήθειας και άλλους παράγοντες τους οποίους θα συνεξετάσει ο νευροχειρουργός προκειμένου να σχεδιάσει το κατάλληλο πλάνο αντιμετώπισης για κάθε ασθενή ξεχωριστά. Στις συνήθεις επιλογές θεραπείας εντάσσονται οι εξής:

• Τακτική παρακολούθηση μέσω μαγνητικής τομογραφίας
• Φαρμακευτική αγωγή με τη χορήγηση κορτιζόνης και αντιεπιληπτικών φαρμάκων
• Στερεοτακτική βιοψία
• Χειρουργική εξαίρεση
• Ακτινοθεραπεία

Η Νευροχειρουργική Αντιμετώπιση Των Γλοιωμάτων Σήμερα

Οι σύγχρονες νευροχειρουργικές τεχνικές, όπως η νευροπλοήγηση, η λειτουργική μαγνητική τομογραφία, ο διεγχειρητικός νευροφυσιολογικός έλεγχος και η διεγχειρητική απεικόνιση με υπερήχους ή εξειδικευμένα συστήματα διεγχειρητικής μαγνητικής τομογραφίας, επιτρέπουν ακριβή αφαίρεση γλοιωμάτων ακόμη και σε δύσκολες περιοχές. Στόχος παραμένει η ασφαλής εξαίρεση του όγκου με διατήρηση ή βελτίωση των νευρολογικών λειτουργιών.

Χειρουργικές Μέθοδοι Αφαίρεσης Γλοιωμάτων

Κρανιοτομία Με Νευροπλοήγηση

Με την αξιοποίηση δεδομένων μαγνητικής και αξονικής τομογραφίας, η νευροπλοήγηση προσφέρει τρισδιάστατη χαρτογράφηση και καθοδηγεί τον νευροχειρουργό με εξαιρετική ακρίβεια προς τη θέση του όγκου. Σε συνδυασμό με το νευροχειρουργικό μικροσκόπιο, επιτρέπει την προσεκτική αφαίρεση του γλοιώματος, ελαχιστοποιώντας τον τραυματισμό των φυσιολογικών περιοχών του εγκεφάλου.

Διεγχειρητική Χαρτογράφηση Εγκεφάλου (Κρανιοτομία Σε Εγρήγορση)

Όταν ένα γλοίωμα βρίσκεται σε λειτουργικές περιοχές του εγκεφάλου, όπως κέντρα ομιλίας ή κινητικότητας, μπορεί να απαιτηθεί κρανιοτομία σε εγρήγορση. Με περιοχική αναισθησία και χωρίς πόνο, ο ασθενής συνεργάζεται κατά τη διάρκεια της επέμβασης, επιτρέποντας συνεχή αξιολόγηση των νευρολογικών λειτουργιών. Έτσι επιτυγχάνεται ακριβής λειτουργική χαρτογράφηση και επιλογή της πιο ασφαλούς διαδρομής για την αφαίρεση του όγκου, μειώνοντας τον κίνδυνο μόνιμων ελλειμμάτων.

Η πληρέστερη δυνατή εξαίρεση του γλοιώματος βελτιώνει την ποιότητα ζωής και το προσδόκιμο επιβίωσης, προσφέροντας καλύτερη πρόγνωση. Κάθε περίπτωση αντιμετωπίζεται εξατομικευμένα, με πολυεπιστημονική συνεργασία νευροχειρουργού, ογκολόγου και ακτινοθεραπευτή για την άριστη θεραπευτική προσέγγιση.

Ο Νευροχειρουργός Ευστάθιος Σαμαράς είναι Διευθυντής Νευροχειρουργός στην Κλινική Σπονδυλικής Στήλης και Μεγάλων Αρθρώσεων του Metropolitan General Αθηνών με χειρουργική παρουσία για περισσότερα από 15 έτη. Επικοινωνήστε μαζί του τηλεφωνικά ή συμπληρώνοντας τη φόρμα επικοινωνίας και κλείστε ραντεβού στο Metropolitan General στην Αθήνα (Χολαργό), στο ιδιωτικό του ιατρείο στη Χαλκίδα ή την Ιστιαία για την απαραίτητη διάγνωση και τον σχεδιασμό της κατάλληλης θεραπείας για εσάς!