Τι Είναι Το Ακουστικό Νευρίνωμα (Αιθουσαίο Σβάννωμα);

Το ακουστικό νευρίνωμα ή αιθουσαίο σβάννωμα είναι ένας σπάνιος, καλοήθης και συνήθως αργά εξελισσόμενος όγκος που εμφανίζεται στο έσω ους, πάνω στο στατικοακουστικό (αιθουσαίο + ακουστικό νεύρο) , το νεύρο που μεταφέρει τα σήματα της ακοής και της ισορροπίας από το αυτί προς τον εγκέφαλο. Ο όγκος προκύπτει από την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη των κυττάρων Schwann, τα οποία φυσιολογικά λειτουργούν ως προστατευτικό περίβλημα για τις νευρικές ίνες της 8ης εγκεφαλικής συζυγίας.

Καθώς αναπτύσσεται, το ακουστικό νευρίνωμα καταλαμβάνει χώρο στο στενό ανατομικό κανάλι του έσω ωτός και μπορεί να πιέσει τις δομές που βρίσκονται εκεί, προκαλώντας συμπτώματα όπως εμβοές, απώλεια ακοής και διαταραχές ισορροπίας. Παρά το γεγονός ότι είναι καλοήθης όγκος και δεν δίνει μεταστάσεις, η συνεχής αύξησή του μπορεί να επηρεάσει το προσωπικό νεύρο ή ακόμη και γειτονικά τμήματα του εγκεφάλου, οδηγώντας σε σοβαρές νευρολογικές επιπλοκές αν δεν υπάρξει έγκαιρη διάγνωση και παρακολούθηση.

Αντιπροσωπεύει περίπου το 6% των πρωτοπαθών ενδοκρανιακών όγκων και αποτελεί τη συχνότερη μάζα στην περιοχή της γεφυροπαρεγκεφαλιδικής γωνίας. Εμφανίζεται συχνότερα σε ενήλικες ηλικίας 30-60 ετών και συνήθως εξελίσσεται σταδιακά, επιτρέποντας την επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης ανάλογα με το μέγεθος, την εξέλιξη και τα συμπτώματα του ασθενή.

Ένας γενετικός παράγοντας που έχει αναγνωριστεί είναι η νευροϊνωμάτωση τύπου 2 (NF2), μια σπάνια κληρονομική κατάσταση που αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα ανάπτυξης όγκων και στις δύο πλευρές του ακουστικού νεύρου λόγω μετάλλαξης σε γονίδιο του χρωμοσώματος 22.

Άλλοι παράγοντες που έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο είναι η έκθεση σε υψηλές δόσεις ακτινοβολίας στην περιοχή κεφαλής-αυχένα και μακροχρόνια έκθεση σε έντονο θόρυβο, αλλά τα στοιχεία για αυτούς είναι λιγότερο σαφή.

Ακουστικό Νευρίνωμα – Διάγνωση

Η διάγνωση του ακουστικού νευρινώματος γίνεται με στόχο την έγκαιρη ανίχνευση και αξιολόγηση του όγκου που επηρεάζει το 8ο εγκεφαλικό νεύρο. Αρχικά, διερευνώνται οι λειτουργίες ακοής και ισορροπίας και, στη συνέχεια, πραγματοποιούνται απεικονιστικές εξετάσεις για να επιβεβαιωθεί η παρουσία, θέση και μέγεθος του όγκου.

Ακουόγραμμα

Το ακουόγραμμα είναι μια βασική εξέταση για την εκτίμηση της ακοής. Ο ασθενής φορά ακουστικά και ακούει ήχους σε διαφορετικές συχνότητες και ένταση, πατώντας ένα κουμπί κάθε φορά που τους αντιλαμβάνεται. Η δοκιμασία καταγράφει τυχόν μείωση της ακοής ή διαφορές ανάμεσα στα δύο αυτιά, που μπορεί να υποδηλώνουν ακουστικό νευρίνωμα ή άλλη ωτολογική βλάβη.

Μαγνητική ή Αξονική Τομογραφία

Η μαγνητική τομογραφία (MRI) αποτελεί την εξέταση εκλογής για τη διάγνωση του ακουστικού νευρινώματος, επειδή δείχνει με μεγάλη λεπτομέρεια τους μαλακούς ιστούς του εγκεφάλου και του έσω ακουστικού πόρου. Με τη χρήση σκιαγραφικού εντοπίζει την ύπαρξη, θέση και το μέγεθος του όγκου, καθώς και τυχόν πίεση σε γειτονικές δομές, στοιχείο κρίσιμο για τον σχεδιασμό της θεραπείας.

Ακουστικό Νευρίνωμα – Θεραπεία / Αντιμετώπιση

Η θεραπεία του ακουστικού νευρινώματος εξατομικεύεται ανάλογα με το μέγεθος του όγκου, τα συμπτώματα και την ηλικία του ασθενή. Στόχος είναι η διατήρηση της νευρολογικής λειτουργίας, η προστασία της ακοής όπου είναι δυνατόν και η αποφυγή επιπλοκών, με επιλογές αντιμετώπισης που κυμαίνονται από απλή παρακολούθηση έως χειρουργική θεραπεία.

Χειρουργείο

Η χειρουργική αφαίρεση αποτελεί μία από τις βασικές θεραπευτικές επιλογές, ιδίως σε μεγαλύτερους ή ταχέως αναπτυσσόμενους όγκους. Η προσπέλαση επιλέγεται ανάλογα με το μέγεθος και τη θέση του νευρινώματος, με στόχο την πλήρη ή σχεδόν πλήρη αφαίρεση ενώ παράλληλα προστατεύονται σημαντικές δομές όπως το προσωπικό νεύρο. Οι σύγχρονες τεχνικές μικροχειρουργικής και η νευροπαρακολούθηση μειώνουν σε μεγάλο βαθμό τον κίνδυνο επιπλοκών και συμβάλλουν στη διατήρηση της λειτουργικότητας. Η νοσηλεία και η αποκατάσταση μετά το χειρουργείο εξαρτώνται από την έκτασή του, ενώ σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί συμπληρωματική θεραπεία.

Ακτινοθεραπεία

Η στερεοτακτική ακτινοθεραπεία χρησιμοποιείται κυρίως σε μικρούς ή μεσαίου μεγέθους όγκους, επιδιώκοντας να σταματήσει την περαιτέρω ανάπτυξή τους χωρίς χειρουργική επέμβαση. Πρόκειται για στοχευμένη τεχνική που στέλνει με ακρίβεια υψηλής δόσης ακτινοβολίας στον όγκο, με ελάχιστη επιβάρυνση των γύρω υγιών ιστών.

Παρακολούθηση

Σε μικρού μεγέθους ή και ασυμπτωματικούς όγκους, μπορεί να συστηθεί απλή παρακολούθηση. Περιλαμβάνει τακτικές μαγνητικές τομογραφίες και κλινική αξιολόγηση ώστε να παρακολουθείται η εξέλιξη του νευρινώματος. Με την προσέγγιση αυτή αποφεύγονται περιττές παρεμβάσεις όταν ο όγκος παραμένει σταθερός.

Ο Νευροχειρουργός Ευστάθιος Σαμαράς είναι Διευθυντής Νευροχειρουργός στην Κλινική Σπονδυλικής Στήλης και Μεγάλων Αρθρώσεων του Metropolitan General Αθηνών με χειρουργική παρουσία για περισσότερα από 15 έτη. Επικοινωνήστε μαζί του τηλεφωνικά ή συμπληρώνοντας τη φόρμα επικοινωνίας και κλείστε ραντεβού στο Metropolitan General στην Αθήνα (Χολαργό), στο ιδιωτικό του ιατρείο στη Χαλκίδα ή την Ιστιαία για την απαραίτητη διάγνωση και τον σχεδιασμό της κατάλληλης θεραπείας για εσάς!

Συχνές Ερωτήσεις Για Το Ακουστικό Νευρίνωμα

Μπορεί το ακουστικό νευρίνωμα να εξελιχθεί σε κακοήθεια;

Ο όγκος αυτός είναι καλοήθης και δεν μετατρέπεται σε κακοήθη. Μπορεί, ωστόσο, να προκαλέσει επιπλοκές που σχετίζονται με την πίεση που ασκεί σε γειτονικές νευρικές και εγκεφαλικές δομές όταν αυξάνεται σημαντικά σε μέγεθος.

Είναι ο πόνος το πιο συχνό σύμπτωμα;

Ο πόνος δεν αποτελεί χαρακτηριστικό σύμπτωμα. Πολύ συχνότερα εμφανίζονται απώλεια ακοής, εμβοές και διαταραχές ισορροπίας. Ο πόνος μπορεί να παρουσιαστεί μόνο σε προχωρημένα στάδια ή όταν πιέζονται συγκεκριμένα νεύρα.

Πόσο συχνά πρέπει να κάνω μαγνητική;

Η συχνότητα των επαναληπτικών μαγνητικών τομογραφιών εξαρτάται από το μέγεθος και τη συμπεριφορά του όγκου. Συνήθως, πραγματοποιείται μία -δυο φορές τον χρόνο .Σε μικρούς και σταθερούς όγκους μπορεί και να γίνεται σε πιο αραιά χρονικά διαστήματα, ενώ σε ταχέως εξελισσόμενους όγκους να γίνεται συχνότερα.

Πότε το ακουστικό νευρίνωμα οδηγεί σε κώμα ή θάνατο;

Το κώμα, ο θάνατος και πολύ σοβαρές επιπλοκές εμφανίζονται μόνο σε παραμελημένες, μεγάλες βλάβες που πιέζουν το εγκεφαλικό στέλεχος ή εμποδίζουν τη ροή του εγκεφαλονωτιαίου υγρού. Σε αυτές τις σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να προκληθεί υδροκεφαλία ή νευρολογική αστάθεια που απειλεί τη ζωή.