Το επισκληρίδιο αιμάτωμα το οποίο εντοπίζεται στο κεφάλι αποτελεί στην ουσία την αιμορραγία η οποία συμβαίνει μεταξύ του κρανίου και της σκληράς μήνιγγας, η οποία είναι η εξωτερική προστατευτική μεμβράνη, από τις τρεις που υπάρχουν και περιβάλλουν τον εγκέφαλο. Η αιμορραγία αυτή προκύπτει σχεδόν πάντα από μία πολύ σοβαρή κάκωση στο κεφάλι.
Τα συμπτώματα του επισκληριδίου αιματώματος συνήθως εμφανίζονται μετά από σοβαρή κάκωση στο κεφάλι και μπορεί να εξελιχθούν πολύ γρήγορα. Σε ορισμένες περιπτώσεις παρατηρείται, αρχικά, παροδική βελτίωση της κλινικής εικόνας, η οποία ακολουθείται από αιφνίδια επιδείνωση, γεγονός που καθιστά την άμεση ιατρική εκτίμηση απολύτως απαραίτητη.
Πρόκειται για το λεγόμενο “φωτεινό διάλειμμα” όπου ο ασθενής τη μια στιγμή είναι καλά φαινομενικά, οπότε καθησυχάζεται τόσο ο ίδιος όσο και ο γιατρός και οι οικείοι του, αλλά μπορεί να πέσει σε κώμα ξαφνικά μετά από λίγο.
Τα συμπτώματα τα οποία συνοδεύουν το επισκληρίδιο αιμάτωμα είναι τα εξής:
Το επισκληρίδιο αιμάτωμα προκαλείται σχεδόν πάντα από σοβαρή κρανιοεγκεφαλική κάκωση, η οποία οδηγεί σε ρήξη αγγείων και αιμορραγία στον χώρο μεταξύ του κρανίου και της σκληράς μήνιγγας. Η συχνότερη αιτία είναι η τραυματική ρήξη αρτηριών, με πιο χαρακτηριστική την τραυματική κάκωση της μέσης μηνιγγικής αρτηρίας, εξαιτίας ισχυρού πλήγματος στο κεφάλι.
Σε πολλές περιπτώσεις, το επισκληρίδιο αιμάτωμα συνοδεύεται από κάταγμα κρανίου, το οποίο μπορεί να προκαλέσει άμεση βλάβη στα αγγεία της περιοχής και ταχεία συσσώρευση αίματος. Τα κατάγματα αυτά εντοπίζονται συχνά στο κροταφικό οστό, περιοχή ιδιαίτερα ευάλωτη σε τραυματισμούς.
Οι κακώσεις που οδηγούν στην εμφάνιση επισκληριδίου αιματώματος σχετίζονται συνήθως με:
Λόγω της αρτηριακής αιμορραγίας, το αιμάτωμα μπορεί να αυξηθεί γρήγορα σε μέγεθος, προκαλώντας επικίνδυνη αύξηση της ενδοκράνιας πίεσης. Για τον λόγο αυτό, στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτείται επείγουσα νευροχειρουργική επέμβαση για την αφαίρεσή του και την αποσυμπίεση του εγκεφάλου.
Η υποψία ότι έχει προκληθεί ένα επισκληρίδιο αιμάτωμα δημιουργείται αμέσως μετά τον τραυματισμό και την εμφάνιση συμπτωμάτων όπως αυτά τα οποία αναφέρθηκαν παραπάνω, τα οποία μπορεί να εκφραστούν λίγα λεπτά ή και μερικές ώρες μετά.
Προκειμένου να επιβεβαιωθεί η υποψία και να είναι σίγουρη η διάγνωση του επισκληριδίου αιματώματος, πραγματοποιείται αξονική τομογραφία, η οποία είναι πιο εύκολη και πιο γρήγορη, ή μαγνητική τομογραφία σε άλλες περιπτώσεις, που προσφέρει περισσότερες λεπτομέρειες.
Η αντιμετώπιση ενός επισκληριδίου αιματώματος εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, με βασικούς το μέγεθός του, τα συμπτώματα τα οποία έχει προκαλέσει στον ασθενή και τον βαθμό της πίεσης που ασκεί στον εγκέφαλο.
Η συντηρητική αντιμετώπιση στην περίπτωση των επισκληριδίων αιματωμάτων συστήνεται εξαιρετικά σπάνια και μόνο σε πολύ μικρού μεγέθους και ασυμπτωματικά αιματώματα, τα οποία πρέπει να παρακολουθούνται τακτικά από τον νευροχειρουργό. Σε πολλές περιπτώσεις, ωστόσο, ακόμα και αν πρόκειται για ένα μικρό αιμάτωμα, επιλέγεται η χειρουργική αντιμετώπιση, καθώς τα επισκληρίδια αιματώματα είναι απειλητικά για τη ζωή του ασθενή.
Η χειρουργική αντιμετώπιση αποτελεί τον βασικό τρόπο θεραπείας του επισκληριδίου αιματώματος στις περισσότερες περιπτώσεις, καθώς πρόκειται για μια επείγουσα και δυνητικά απειλητική για τη ζωή κατάσταση. Στόχος της επέμβασης είναι η άμεση απομάκρυνση του αιματώματος και η αποσυμπίεση του εγκεφάλου, προκειμένου να προληφθεί η περαιτέρω νευρολογική επιδείνωση.
Η απαιτούμενη χειρουργική μέθοδος είναι η κρανιοτομία, κατά την οποία αφαιρείται προσωρινά τμήμα του κρανιακού οστού ώστε να δοθεί πρόσβαση στην περιοχή της αιμορραγίας. Μέσω της επέμβασης, ο νευροχειρουργός αφαιρεί το συσσωρευμένο αίμα και ελέγχει την πηγή της αιμορραγίας, επιτυγχάνοντας αιμόσταση των τραυματισμένων αγγείων.
Η απόφαση για χειρουργική επέμβαση λαμβάνεται με βάση το μέγεθος του αιματώματος, τα απεικονιστικά ευρήματα και τη νευρολογική κατάσταση του ασθενή. Σε περιπτώσεις ταχείας επιδείνωσης ή αυξημένης ενδοκράνιας πίεσης, η επέμβαση πραγματοποιείται άμεσα. Η έγκαιρη χειρουργική αντιμετώπιση με κρανιοτομία μπορεί να αποβεί καθοριστική για την έκβαση της κατάστασης και τη διατήρηση της νευρολογικής λειτουργίας του ασθενή.
Οι επιπλοκές του επισκληριδίου αιματώματος σχετίζονται κυρίως με την καθυστέρηση στη διάγνωση και την αντιμετώπισή του. Μπορεί να περιλαμβάνουν μόνιμες νευρολογικές βλάβες, επιληπτικές κρίσεις, αυξημένη ενδοκράνια πίεση, εγκεφαλική κήλη και, σε σοβαρές περιπτώσεις, απειλή για τη ζωή του ασθενή
Ο Νευροχειρουργός Ευστάθιος Σαμαράς είναι Διευθυντής Νευροχειρουργός στην Κλινική Σπονδυλικής Στήλης και Μεγάλων Αρθρώσεων του Metropolitan General Αθηνών με χειρουργική παρουσία για περισσότερα από 15 έτη. Επικοινωνήστε μαζί του τηλεφωνικά ή συμπληρώνοντας τη φόρμα επικοινωνίας και κλείστε ραντεβού στο Metropolitan General στην Αθήνα (Χολαργό), στο ιδιωτικό του ιατρείο στη Χαλκίδα ή την Ιστιαία για την απαραίτητη διάγνωση και τον σχεδιασμό της κατάλληλης θεραπείας για εσάς!
Πιστεύω ότι ο κάθε άνθρωπος είναι ξεχωριστός, μοναδικός και ότι για κάθε ασθενή η ιδανική θεραπεία είναι απόλυτα εξατομικευμένη. Είμαι στη διάθεσή σας.