Ανευρύσματα Εγκεφάλου

Ποια Συμπτώματα Παρουσιάζει Το Ανεύρυσμα Εγκεφάλου;

Τα εγκεφαλικά ανευρύσματα συνήθως δεν έχουν συμπτώματα πριν τη ρήξη. Τα ανακαλύπτει ο ασθενής τυχαία όταν κάνει μαγνητική ή αξονική τομογραφία για άλλο πρόβλημα.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο ασθενής μπορεί να έχει πρόδρομα/πρώιμα συμπτώματα – σημάδια επαπειλούμενης ρήξης του ανευρύσματος.

Τα συνήθη συμπτώματα που συνοδεύουν μια ρήξη ανευρύσματος εγκεφάλου είναι τα εξής:

• Ασυνήθιστη, ξαφνική, έντονη κεφαλαλγία – αυχεναλγία (πονοκέφαλος που εντοπίζεται στο πίσω μέρος του κεφαλιού και στον αυχένα)
• Ζάλη, ναυτία ή έμετος
• Διαταραχές όρασης (διπλωπία, απώλεια όρασης)
• Επιληπτική κρίση
• Αιμωδίες (μουδιάσματα), αδυναμία στο χέρι, στο πόδι ή το πρόσωπο, ειδικά στη μία πλευρά
• Άλγος προσώπου (έντονος πόνος στο πρόσωπο ή το μάτι)

Η αναγνώριση των παραπάνω συμπτωμάτων και η άμεση αναζήτηση ιατρικής φροντίδας είναι καθοριστικής σημασίας. Με τον τρόπο αυτό, οι πιθανότητες να προκληθεί εγκεφαλική αιμορραγία, μόνιμες νευρολογικές βλάβες ή άλλες σοβαρές επιπλοκές, ακόμη και θάνατος μειώνονται σε πολύ μεγάλο ποσοστό.

Διάγνωση Ανευρύσματος Εγκεφάλου

Η κατάλληλη εξέταση για τη διάγνωση ενός ανευρύσματος εγκεφάλου πραγματοποιείται είτε μέσω της  ψηφιακής μαγνητικής  αγγειογραφίας  και της  τρισδιάστατης αξονικής τομογραφίας του εγκεφάλου(που αποτελούν  μη επεμβατικές απεικονιστικές μεθόδους )  είτε μέσω της κλασσικής ψηφιακής παναγγειογραφίας εγκέφαλου (η οποία αποτελεί επεμβατική μέθοδο ) . Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, ένα εγκεφαλικό ανεύρυσμα είναι ασυμπτωματικό προτού υποστεί ρήξη και είναι πιθανό να εντοπιστεί εντελώς τυχαία κατά τη διενέργεια μιας αξονικής ή μαγνητικής τομογραφίας εγκεφάλου που γίνεται με άλλη αφορμή. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο γιατρός θα εξηγήσει λεπτομερώς στον ασθενή τις επιλογές του (παρακολούθηση ή θεραπεία) ώστε να αποφευχθεί η ρήξη του ανευρύσματος και να αποφευχθούν τυχόν κίνδυνοι.

Πού Οφείλεται Το Ανεύρυσμα Στον Εγκέφαλο;

Οι αιτίες του ανευρύσματος στον εγκέφαλο παραμένουν άγνωστες για την ώρα. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που φαίνεται πως συμβάλλουν στην εμφάνιση ανευρυσμάτων. Οι βασικοί παράγοντες κινδύνου είναι οι παρακάτω:

• Ηλικία (σε μεγαλύτερες ηλικίες οι πιθανότητες είναι αυξημένες)
• Κληρονομικότητα
• Αρτηριακή υπέρταση
• Κάπνισμα
• Υπερκατανάλωση αλκοόλ
• Υπερλιπιδαιμία

Ακόμα, υπάρχουν και ορισμένα νοσήματα τα οποία φαίνεται πως συνδέονται με τα ανευρύσματα στον εγκέφαλο, όπως:

• Σύνδρομο Ehlers-Danlos και γενικά παθήσεις του συνδετικού ιστού
• Συγγενής στένωση αορτής
• Πολυκυστική νόσος των νεφρών
• Αρτηριοφλεβώδης δυσπλασία

Παρά το γεγονός ότι κάποιοι προδιαθεσικοί παράγοντες όπως η ηλικία, η κληρονομικότητα και η ύπαρξη συγκεκριμένων νοσημάτων δεν μπορούν να αποφευχθούν, μπορεί να υπάρξει πρόληψη μέσα από τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, της ελάττωσης ή πλήρους αποφυγής του καπνίσματος και της κατανάλωσης μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ, ιδιαίτερα σε ασθενείς με συγγενείς πρώτου βαθμού που έχουν διαγνωστεί με ανεύρυσμα.

Ραγέν Ανεύρυσμα

Με τον όρο “ραγέν ανεύρυσμα εγκεφάλου” περιγράφεται η περίπτωση όπου το ανεύρυσμα έχει διαρραγεί (σπάσει). Όταν συμβεί αυτό,  δημιουργείται εγκεφαλική αιμορραγία που ονομάζεται υπαραχνοειδής αιμορραγία (ένας από τους τύπους στους οποίους διακρίνεται το αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο) και αποτελεί σοβαρή απειλή για τη ζωή του ασθενή. Μη ραγέν ανεύρυσμα εγκεφάλου, αντίθετα, είναι το ανεύρυσμα που δεν έχει σπάσει. Ανάλογα με τη θέση του, ένα ανεύρυσμα μπορεί να πιέζει κάποια εγκεφαλική δομή (π.χ. νεύρο) δημιουργώντας άλλου είδους συμπτώματα (χωροκατακτητικά).

Θεραπεία

Ο κάθε ασθενής αποτελεί μοναδική περίπτωση και η ιδανική θεραπεία κρίνεται κατά περίπτωση, σε εξατομικευμένο επίπεδο. Για ανευρύσματα τα οποία δεν έχουν σπάσει ή είναι πολύ μικρά σε μέγεθος είναι πιθανό να μην συστηθεί εμβολισμός ή χειρουργική επέμβαση. Στις περιπτώσεις αυτές, χορηγείται φαρμακευτική αγωγή και συνιστάται τακτική παρακολούθηση για την εξέλιξη του ανευρύσματος.

Στόχος της επέμβασης, στις περιπτώσεις που είναι απαραίτητο το χειρουργείο, είναι ο αποκλεισμός της ροής αίματος στο παθολογικό τοίχωμα του αγγείου και, κατά συνέπεια, η ελάττωση ή εξαφάνιση της πιθανότητας ρήξης του παθολογικού αγγείου.

Εμβολισμός

Ο εμβολισμός είναι μια ελάχιστα επεμβατική μέθοδος τοποθέτησης λεπτών συρμάτων από πλατίνα (σπειράματα ή coils) μέσα στο ανεύρυσμα με χρήση ψηφιακού αγγειογράφου ή και τοποθέτηση ειδικών stent με σκοπό τον περιορισμό της ροής αίματος εντός του ανευρύσματος. Τα σπειράματα εμποδίζουν την κυκλοφορία μέσα στον σάκο του ανευρύσματος.

Χειρουργική Απολίνωση

Κατά τη χειρουργική απολίνωση τοποθετείται ένα μικροσκοπικό clip (μανταλάκι) γύρω από το ανεύρυσμα με κρανιοτομία, ώστε να απομονωθεί το ανεύρυσμα από την κανονική κυκλοφορία του αίματος. Σε ορισμένους ασθενείς δεν υπάρχει δυνατότητα αποκλεισμού της παθολογικής ροής εντός του ανευρύσματος με ένα μόνο κλιπ και είναι απαραίτητη η εξωτοιχωματική ενίσχυση του σάκου του ανευρύσματος. Η απολίνωση του αγγείου και η παράκαμψη ροής του ανευρύσματος είναι τεχνικά εφικτή, αλλά αφορά πολύ λίγους ασθενείς. Η πιθανότητα επείγουσας κρανιεκτομής, τοποθέτηση εξωτερικής παροχέτευσης του εγκεφαλονωτιαίου υγρού με σκοπό να μειωθεί η ενδοκρανιακή πίεση, καθώς και άλλου είδους νευροχειρουργικές παρεμβάσεις, αποτελούν κομμάτι της θεραπείας του ραγέντος ανευρύσματος.

Η Ζωή Μετά Το Ανεύρυσμα Εγκεφάλου

Η ζωή μετά το ανεύρυσμα εγκεφάλου δεν είναι ίδια για όλους τους ασθενείς. Βασική παράμετρος είναι το αν πρόκειται για ραγέν ή μη ραγέν ανεύρυσμα. Επιπλέον, το μέγεθός του, η έκταση της βλάβης που έχει υποστεί ο εγκέφαλος και οι επιπτώσεις της (πονοκέφαλοι, απώλεια μνήμης, σωματική εξάντληση, ενδεχόμενη αναπηρία κ.ά.) διαφέρουν από ασθενή σε ασθενή.

Μετά Από Ραγέν Ανεύρυσμα

Μετά από ένα ραγέν ανεύρυσμα, απαιτείται στενή ιατρική παρακολούθηση του ασθενή και αποκατάσταση ως προς τις γλωσσικές δεξιότητες, την κινητικότητα και όλων των λειτουργιών που έχουν υποστεί βλάβη. Το πρόγραμμα αποκατάστασης εξατομικεύεται και αναδιαμορφώνεται ανάλογα με την πορεία κάθε ασθενή.

Μετά Από Μη Ραγέν Ανεύρυσμα

Μετά από εμβολισμό ή κλιπάρισμα, ο ασθενής παρακολουθείται τακτικά με αξονική ή μαγνητική αγγειογραφία. Στόχος είναι η παρακολούθηση της πορείας του ανευρύσματος, η πρόληψη επιπλοκών και η διατήρηση της φυσιολογικής νευρολογικής λειτουργίας. Μετεγχειρητικά, αν και σπάνια, μπορεί να προκύψει προσωρινή νευρολογική αδυναμία ή μικρές διαταραχές κινητικότητας, οι οποίες συχνά βελτιώνονται με αποκατάσταση.

Η διατήρηση υγιεινών συνηθειών, η αποφυγή υπερκόπωσης, η συνεχής παρακολούθηση και η τήρηση όλων των οδηγιών από τον γιατρό συμβάλλουν στο να μειωθούν στο ελάχιστο τυχόν μετεγχειρητικές επιπλοκές και να διασφαλιστεί η ποιότητας ζωής του ασθενή.

Ο Νευροχειρουργός Ευστάθιος Σαμαράς είναι Διευθυντής Νευροχειρουργός στην Κλινική Σπονδυλικής Στήλης και Μεγάλων Αρθρώσεων του Metropolitan General Αθηνών με χειρουργική παρουσία για περισσότερα από 15 έτη. Επικοινωνήστε μαζί του τηλεφωνικά ή συμπληρώνοντας τη φόρμα επικοινωνίας και κλείστε ραντεβού στο Metropolitan General στην Αθήνα (Χολαργό), στο ιδιωτικό του ιατρείο στη Χαλκίδα ή την Ιστιαία για την απαραίτητη διάγνωση και τον σχεδιασμό της κατάλληλης θεραπείας για εσάς!